Lastige lieden

De term lastige lieden heb ik van Gerben Hellinga. Meneer Hellinga is gepensioneerd psychiater. Hij heeft na zijn pensionering een boek geschreven over persoonlijkheidsstoornissen met als titel Lastige Lieden.

Een persoonlijkheidsstoornis is eigenlijk niets anders dan het hebben van (soms heel erg) lastige karaktereigenschappen. Dat maakt het misschien gemakkelijker om te begrijpen, want lastige karakter eigenschappen hebben we allemaal en we moeten allemaal leren om hier mee om te gaan.

Mensen met een persoonlijkheidsstoornis weten vaak niet goed wie ze zijn. Ze hebben geen stevige identiteit opgebouwd, waardoor ze labiel in het leven staan. Dit maakt hen beïnvloedbaar, lichtgeraakt met weinig incasseringsvermogen. Verder is er vaak sprake van een grote behoefte aan veiligheid, geruststelling en ondersteuning. Meer dan hun naasten te bieden hebben.

De borderline persoonlijkheidsstoornis is het meest bekend. Berucht misschien wel. Het vooroordeel over “borderliners” is dat ze op een hysterische manier aandacht vragen en dat ze extreem gedrag vertonen als ze hun zin niet krijgen. Ik denk dat het gedrag dat voor deze vooroordelen heeft gezorgd voortkomt uit een behoefte aan houvast en veiligheid. Meestal niet zo effectief, omdat omstanders niet meer durven te zeggen wat ze er van vinden en wel hun onvrede of angst laten merken. Wat voor een steeds ongemakkelijkere situatie zorgt.

Wat helpt is als iedereen eerst aandacht heeft voor wat hij of zij zelf nodig heeft. Dus dat de lastige persoon aandacht besteed aan zijn behoefte aan veiligheid of ondersteuning en de omstanders voor hun behoefte aan rust en wederkerigheid in contact. Dit helpt in het vinden van een heilzame oplossing in relatie tot elkaar en in het groeien naar iemand die gemakkelijk in de omgang is.